UFUNDI STADI WATAWALA MJADALA WA BAJETI WA WIZARA YA ELIMU, SAYANSI NA TEKNOLOJIA YA 2026/2027.

 

Suala la Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi limepewa umuhimu na mtazamo wa kipekee wakati wa mjadala wa Bajeti ya Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia 2026/2027 katika Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania uliohitimishwa leo, tarehe 8 Mei 2026.

Akizungumza kabla ya kuhitimishwa kwa mjadala wa bajeti ya Wizara hiyo, Naibu Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Mheshimiwa Wanu Hafidh Ameir hali hiyo imejidhihirisha kwa wabunge kutoa michango mingi na kuuliza maswali mengi zaidi kuhusiana na VETA, ambapo asilimia 62.96 ya maswali yaliyoulizwa yalihusiana na VETA.

“Kati ya maswali 27 yaliyoulizwa na waheshimiwa wabunge, 17 yalielekezwa VETA,” amesema.

Akifafanua kuhusu baadhi ya maeneo, Mheshimiwa Wanu Ameir amesema ujenzi wa awamu ya kwanza wa vyuo 65 vya VETA unatarajiwa kukamilika Septemba 2026 na kwamba fedha ya kumalizia ujenzi huo imeshapatikana.

Kuhusu rasilimali watu kwa ajili ya kuendesha mafunzo ya ufundi stadi, Mheshimiwa Wanu Ameir amesema mwaka huu Serikali imepata kibali cha kuajiri wakufunzi 770 wa vyuo vya ufundi stadi.

Vilevile, Mheshimiwa Wanu Ameir amebainisha kuwa Shilingi Bil 150.3 zimetengwa kupitia mradi wa ESPJ II kutumika katika nunuzi wa vifaa kwa ajili ya vyuo vya VETA.

Sambamba na hayo, amebainisha kuwa VETA imeingia makubaliano na viwanda takribani 87 kwa ajili ya kushirikiana katika utoaji mafunzo kwa vitendo kwa wanafunzi.

Bunge limepitisha Bajeti ya Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia yenye jumla ya Shilingi trilioni 2.3.

PROF. MKENDA AAINISHA VIPAUMBELE VITANO VYA WIZARA YAKE MWAKA 2026/2027

 

Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia Prof. Adolf Mkenda, leo, tarehe 7 Mei 2026 amewasilisha Bungeni, Mpango na Bajeti wa Wizara hiyo huku akiainisha vipaumbele vitano vya mwaka wa fedha 2026/2027.

Katika hotuba yake Prof. Mkenda ameliomba Bunge kuidhinisha makadirio ya jumla ya Shilingi 2,394,423,829,000 ili kuwezesha utekelezaji wa malengo yaliyoanishwa na Wizara hiyo kwa mwaka wa fedha 2026/27.

Prof. Mkenda ameainisha vipaumbele ambavyo Wizara hiyo itajielekeza kutekeleza kwa mwaka 2026/2027 kuwa ni pamoja na Kuendelea na utekelezaji wa sera na mitaala, mapitio ya sheria, kuandaa miongozo na kutoa mafunzo nchini; Kuongeza fursa na kuimarisha ubora wa mafunzo ya amali katika shule za sekondari na vyuo vya amali; Kuongeza fursa na kuimarisha ubora wa elimu ya awali, msingi, sekondari na ualimu;  Kuongeza fursa na kuimarisha  ubora wa elimu ya juu; na Kuimarisha uwezo wa nchi katika utafiti, matumizi ya sayansi, teknolojia na ubunifu ili kuchochea ujenzi wa uchumi wa viwanda.

Awali akizungumzia utekelezaji wa mpango na bajeti ya mwaka 2025/2027 alitaja mafanikio anuai ikiwa ni pamoja na ujenzi wa vyuo 65 vya VETA kufikia wastani wa asilimia 68. 

“Mradi huu wa kimkakati utaongeza fursa ya upatikanaji wa elimu ya ufundi katika ngazi ya wilaya, hivyo kuwezesha vijana wengi zaidi kupata ujuzi bila kulazimika kuhama maeneo yao. Hatua hii pia itaongeza usawa wa upatikanaji wa elimu nchini,” amebainisha.

Vilevile ameeleza kuwa Serikali imeanza utekelezaji wa Mfuko wa ‘Samia Innovation Commercialization Fund’, unaolenga kutoa mikopo yenye masharti nafuu kwa wabunifu ili kuwezesha ubidhaishaji na ubiasharishaji wa bunifu na teknolojia za wabunifu, ambapo katika awamu ya kwanza ya utekelezaji wa Mfuko wa ‘Samia Innovation Commercialization Fund’, wabunifu saba wamenufaika kwa kupata jumla ya Shilingi milioni 767.

Aidha, Prof. Mkenda amebainisha kuwa katika mwaka wa fedha 2025/2026 jumla ya wanafunzi 315,307 walidahiliwa, kati yao wanafunzi wa vyuo vya elimu ya ufundi ni 236,199 na vyuo vya mafunzo ya ufundi stadi ni 79,108 sawa na asilimia 119 ya lengo la kudahili wanafunzi 265,000.

Pia. Prof. Mkenda amesema kuwa Serikali, inatekeleza mpango wa kitaifa wa kuimarisha elimu ya ufundi na umahiri unaolenga kuandaa walimu wenye ujuzi wa kisasa na mbinu shirikishi za ufundishaji ambao umewezesha walimu 150 wa amali za kihandisi kwenda New Delhi, India kwa mwezi mmoja ambako walipatiwa mafunzo ya umahiri katika ufundishaji wa masomo ya amali na kupata fursa ya kushiriki mafunzo kwa vitendo katika shule za ufundi na ufundi stadi nchini humo.

“Ili kuandaa wahitimu wenye ujuzi na uwezo wa kujiajiri na kushindana katika soko la ajira kimataifa, Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia imeandaa mpango wa pamoja kati ya waajiri, vyuo vya ufundi stadi na vyuo vikuu ambao ulizinduliwa na Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Balozi Dkt. Emmanuel John Nchimbi tarehe 9 Februari, 2026 Jijini Dar es Salaam,” ameongeza.

Akiainisha kuhusu mpango wa mwaka 2026/2027, Prof. Mkenda alizitaja shabaha mbalimbali ambazo ni pamoja na kununua vifaa vya kufundishia na kujifunzia kwa ajili ya vyuo 145 vya VETA; kutoa mafunzo kwa walimu 6500 wa vyuo vya ufundi stadi na kusajili vyuo vya mafunzo ya ufundi stadi 152, hivyo kufikisha 1,066.

Shabaha zingine ni kudahili wanafunzi 134,000 wa vyuo vya mafunzo ya ufundi stadi, hivyo kuongeza idadi ya vijana wenye ujuzi na uwezo wa kujiajiri na kuajiriwa.

Vilevile, ameeleza kuwa kwa kutambua umuhimu wa mafunzo ya vitendo, Serikali itadahili walimu tarajali 200 katika Ndaki ya Mtwara ya Ualimu Ufundi ya Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia Mbeya na walimu tarajali 1,000 katika Chuo cha Walimu wa Ufundi Stadi Morogoro.

Amesema, walimu tarajali watafundisha amali katika shule za sekondari za amali na vyuo vya mafunzo ya ufundi stadi na hivyo kuwezesha kuwa na wahitimu wenye uwezo wa kujiajiri au kuajiriwa na kutatua changamoto za kiufundi ambazo ndio msingi wa maendeleo ya kiuchumi wa taifa lolote linalotaka kujitegemea.

Pia  ameseam Serikali itatoa mafunzo ya umahiri na mitaala inayozingatia teknolojia kwa watumishi wa VETA 6,500 na watumishi wa vyuo vya maendeleo ya wananchi 1,300 na kuwezesha mafunzo ya vitendo viwandani kwa watumishi 155 wa VETA na vyuo vya maendeleo ya wananchi.

Kuhusu mafunzo kwa wenye mahitaji maalum, Prof. Mkenda amesema Serikali itaendelea kuimarisha utoaji wa elimu kwa wanafunzi wenye mahitaji maalum ikiwa ni pamoja na kuimarisha huduma ya ubainishaji na upimaji, pamoja na utoaji wa elimu nyumbani kwa wanafunzi kwa kutoa mafunzo kwa wakufunzi 100 kutoka VETA za mikoa na vyuo vya maendeleo ya wananchi kuhusu namna ya kuwahudumia wanafunzi wenye mahitaji maalum.

Bunge limeanza kujadili na hatimaye linatarajiwa kuidhinisha Bajeti ya Wizara hiyo.

Wakufunzi 25 VETA waenda Finland kujifunza teknolojia ya madini

Wakufunzi 25 wa vyuo vya VETA nchini wanatarajia kuondoka kwenda nchini Finland kujifunza ujuzi wa teknolojia zinazohitajika katika uchimbaji na ukuzaji mnyororo wa thamani wa madini, kupitia mradi wa Mafunzo ya Ufundi Stadi kuelekea Upatikanaji Endelevu wa Madini Muhimu nchini Tanzania (Vocational Pathway to sustainable Critical Raw Minerals in Tanzania) unaofadhiliwa na Umoja wa Ulaya. 

Akizungumza katika hafla fupi ya kuwaaga wakufunzi hao, katika ukumbi wa mikutano wa NACTVET, Mikocheni jijini Dar es salaam, leo tarehe 5 Mei, 2026, Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Profesa Adolf Mkenda, amewaasa kwenda kufanya juhudi na za kujifunza ujuzi na maarifa mapya.

“ili kukidhi mahitaji ya soko la ajira lazima tutafute walio bora. Kwa hiyo mnakwenda Filand kutafuta ujuzi na kuhakisha kile kinachofundishwa na VETA lazima kiwe kinakidhi mahitaji ya sekta ya madini vizuri,” amesema Profesa Mkenda.

Profesa mkenda ameipongeza VETA kwa kubuni mradi unaohusisha mafunzo kwa wakufunzi, pamoja na ununuzi wa vifaa na amemshukuru Rais Dkt Samia Suluhu Hassan kwa maono yake ya kuleta mageuzi makubwa katika sekta ya elimu na mafunzo.

Ametumia fursa hiyo pia kuiomba Chemba ya Madini kukaa na VETA na wadau ili kutambua ujuzi unaohitajika katika sekta ya madini nchini.

Awali akizungumza kabla ya kumkaribisha Waziri, Mwenyekiti wa Bodi ya ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi, Profesa Sifuni Mchome amesema katika kipindi chake amehusika katika kujadili mikataba takribani 11 inayohusu madini, hivyo uhitaji wa watenda kazi wenye ujuzi kuhusu madini ni muhimu ili kutekeleza miradi ianayohusu sekta hiyo hapa nchini.

Naye Mkurugenzi Mkuu wa VETA, CPA Anthony Kasore amesema kuwa mradi huo unatekelezwa kwa ushirikiano wa VETA na wadau wa maendeleo wakiwemo GIZ, GTK, SNL na REDU kutoka Finland, ambao ndio waliofanikisha mpango wa wakufunzi 25 wa VETA Kwenda kupata mafunzo nchini Finland.

CPA Kasore ameushukuru Umoja wa ulaya(EU) kwa kuridhaia na kuona kwamba mradi huo unaweza kutekelezwa na VETA kupitia wakufunzi wake.

“Kupitia mradi huu tumelenga Kwenda kuwafundisha wanachi 400 ambao wanatoka katika mazingira ambayo shughuli za madini zinafanyika, pamoja na kuongeza ushiriki wa wanawake na makundi maalum,” Amesema Kasore

Kwaupande wake Neema Lyimo kwa niaba ya wakufunzi wanaokwenda Finland amesema “Tunaelekea Finland tukibeba moyo mmoja, dhamira moja, na lengo moja: kuleta maarifa na ujuzi wa hali ya juu ambao utaifanya Tanzania kuwa nchi ya kweli inayoweza kusimamia na kunufaika na hazina yake ya madini muhimu”.

VETA na Airtel Tanzania wasaini makubaliano ya kuimrisha mafunzo ya ufundi stadi kidigitali kwa vijana nchini

Mamlaka ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi VETA imesaini makubaliano na kampuni ya mtandao wa simu wa AitelTanzania kwa lengo la kuimarisha mafunzo ya ufundi satdi kwa njia za kidigiatali (VSOMO APP), programu ambayo itawawezesha vijana kujifunza stadi mbalimbali popote walipo kwa kutumia simu za mkononi au vishikwambi.

Makubaliano hayo yamesaini leo, tarehe 5 Mei, 2026 na Mkurugenzi Mkuu wa VETA, CPA Anthony Kasore na Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya Airtel Tanzania, Bw. Charles Kamoto kwenye ofisi za Airtel Tanzania, Kinondoni jijini Dar es salaam.

Kwa mujibu wa hati ya makubaliano iliyosainiwa, makubaliano hayo yanalenga kuleta mabadiliko chanya katika utoaji wa mafunzo ya ufundi stadi kwa njia za kidigitali, kwani kupitia VSOMO APP mtu atapata mafunzo ya nadharia (theory) moja kwa moja kupitia simu yake ya mkononi au kishikwambi, hivyo hatahitaji kuwa darasani muda wote.

Hati hiyo imefafanua kuwa baada ya kumaliza masomo ya nadharia kwenye simu, mwanafunzi atachagua chuo chochote cha VETA kilicho ili kukamilisha mafunzo ya vitendo.

Aidha kupitia VSOMO APP mwanafuzi ataweza kujifunza masomo  ya ufundi kwa lugha na Kiswahili au Kingereza, jambo linalomwezesha mwanafunzi kuelewa kwa urahisi.

Akizungumza kabla ya kusaini makubaliano hayo, Mkurugenzi Mkuu wa VETA, CPA Anthony Kasore amesema VSOMO APP ni jukwaa kubwa linalowaweza wananchi kupata mafunzo kwa njia ya kidigitali kupitia teknolojia ya simu,kompyuta na vishikwambi.

“kwa upande wetu sisi kama VETA tumekuwa tukiutumia mfumo huu,kulingana na jukumu tulilonalo lakutoa mafunzo  mfumo huu unatusaidia kuwafikia watanzania popote walipo kwa urahisi” amebainisha Kasore.

CPA Kasore ameongeza kuwa jukwaa la VSOMO APP pia limeunganishwa na mfumo wa Fundi Connect, unaowawezesha wahitimu wa VETA kusajili ujuzi wao na kuunganishwa moja kwa moja na wateja, hivyo kuimarisha uhusiano kati ya mafunzo na ajira pamoja na kusaidia ujasiriamali wa vijana.

Sambamba na hilo Kasore amesema ushirikiano huo unaunga mkono ajenda ya maendeleo ya Taifa chini ya Dira ya Maendeleo 2030, na kuimarisha juhudi za Serikali za kuongeza ajira kwa vijana chini ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan.

¬“Tunaishukuru sana Airtel Tanzania kwa msaada wao endelevu, hasa katika kutoa huduma ya intaneti na kuwezesha upatikanaji mpana wa VSOMO. Ushirikiano huu umetuwezesha kuwafikia vijana wengi zaidi kuliko hapo awali. Lakini pia tunaishukuru Serikali ya kwa kuendelea kuwekeza katika  Elimu na mafunzo ya ya ufundi stadi,” amesema Kasore

Amebainisha kuwa kupitia VSOMO, VETA imelenga kuwafikia wanafunzi wapya 400 kila mwezi, kama sehemu ya kuendelea kupanua mafunzo ya ujuzi kidigitali na kuimarisha ajira kwa vijana nchini.

“Kupitia VSOMO, tunapanua wigo ili vijana wengi zaidi wapate ujuzi wa vitendo kwa ajili ya ajira na kujiajiri popote walipo,” amesema

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji wa Airtel Tanzania, Charles Kamoto, amesema ushirikiano huo unaonesha dhamira ya Airtel katika kuendeleza mageuzi jumuishi ya kidigitali na kupanua upatikanaji wa elimu ujuzi kwa Watanzania.

“Airtel VSOMO ni jukwaa rasmi la taifa la mafunzo ya ufundi stadi mtandaoni chini ya VETA. Linawawezesha Watanzania kupata ujuzi wa vitendo wakati wowote na mahali popote kupitia vifaa vyao vya kidigitali,” amesema Kamoto.

Kamoto amesisitiza kuwa mchango wa Airtel hauishii kwenye mawasiliano pekee, bali unajumuisha uwekezaji mpana katika ujumuishaji wa kidigitali, elimu na uwezeshaji wa vijana.

_“Sisi Airtel hatujihusishi tu na kutoa huduma ya mtandao. Tunahamasisha kikamilifu matumizi ya Airtel VSOMO, tunatoa huduma ya bila gharama ya data, na kuhakikisha gharama si kikwazo kwa Watanzania kujifunza na kujiendeleza,”_ameongeza

Naye Beatrice Singano, Mkurugenzi wa mawasiliano wa Kampuni ya Airtel Tanzania amesema VSOMO inasiadia vijana wengi kujifunza kupitia mtandao huku wakiendelea na shughuli zao nyinge za uzalishaji.

_“tuliwauliza vijana wengi wakasema kozi za VETA zina manufaa makubwa kwao, lakini hawana muda wa kwenda kukaa darasani muda mrefu, hivyo kwa kupitia VSOMO vijana watatumia muda mchache kusoma kupiti simu zao, huku wakiendelea na shughuli zao za uzalishaji bila kuathirika”_amesema.

Takwimu za Airtel zinaonesha kuwa Airtel VSOMO imepakuliwa mara 59,000, ambapo takribani asilimia 60 ya matumizi yamefanyika kupitia huduma ya bure ya data ya Airtel. Jumla ya watumiaji 27,194 wamejisajili kwenye jukwaa hilo, huku wanafunzi 9,539 wakijiunga na programu mbalimbali za ufundi stadi.

Kati ya hao, wanafunzi 6,723 tayari wamehitimu mafunzo yao, jambo linaloonesha ongezeko la matumizi na mafanikio katika elimu ya ufundi stadi ya kidigitali.

Naibu Waziri Wanu ahimiza ushirikiano VETA na viwanda kuimarisha ujuzi na ajira kwa vijana

Naibu Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Mhe. Wanu Hafidh Ameir, ameitaka Mamlaka ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi (VETA) kuendelea kuimarisha mikakati ya kushirikiana na viwanda ili kuibua fursa zaidi za ajira na ujuzi kwa vijana nchini.

Mhe. Hafidh ametoa wito huo tarehe 23 Aprili, 2026 wakati wa uzinduzi wa mafunzo ya ufundi wa aluminium na ufungaji wa vioo kwa wakufunzi na mafundi wa fani ya useremala jijini Dar es Salaam.

Tukio hilo limeambatana na uzinduzi wa mtaala mpya wa mafunzo hayo yanayoendeshwa na kampuni ya Emirates Aluminium Profile kwa kushirikiana na VETA yenye lengo la kuzalisha wataalamu wenye ujuzi na kuongeza fursa za ajira kwa vijana nchini.

Ameeleza kuwa hatua hiyo inaendana na maono ya Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ya kuimarisha rasilimali watu kwa kuzingatia kasi ya mabadiliko ya kiuchumi na teknolojia duniani.

“Ushirikiano kati ya vyuo vya VETA, sekta ya uzalishaji, waajiri na viwanda ni muhimu ili kuhakikisha wahitimu wanapata ujuzi unaokidhi mahitaji halisi ya soko la ajira,”amesema

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa VETA, CPA Anthony Kasore, amesema mafunzo kwa wakufunzi ni hatua muhimu itakayosaidia kuboresha ubora wa ufundishaji na kuongeza ushindani wa wahitimu katika soko la ajira.

Amesema awamu ya kwanza imehusisha wakufunzi 18 wa fani ya useremala watakaopatiwa ujuzi wa vitendo unaohitajika viwandani.

CPA Kasore amebainisha kuwa wakufunzi hao watajengewa uwezo katika maeneo mbalimbali ikiwemo makadirio ya vifaa na gharama, uundaji wa miundo ya aluminium, ufungaji wa vioo, utengenezaji wa samani za chuma na ufungaji wa dari.

Naye Mkurugenzi Mkuu wa Emirates Aluminium Profile, Deogratius Marandu, amesema mafunzo hayo yataongeza thamani kwa mafundi na kuwapa utambuzi unaohitajika katika soko.

Ameahidi kuendelea kushirikiana na Serikali kuwawezesha vijana kupata ujuzi utakaowasaidia kujiajiri na kuchangia maendeleo ya uchumi wa nchi.

UZINDUZI WA PROGRAM YA MAMA SAMIA YA UTAMBUZI NA URASIMISHAJI UJUZI

 

UZINDUZI WA MAFUNZO YA UMAHIRI WA UFUNDI ALLUMINIUM KWA WAKUFUNZI NA MAFUNDI